|
|
|
|
|
|
Het weer, informatie het kinderziekenhuis, Chop en Oekraïne
|
Chop is een klein stadje aan de Hongaars-Oekraiense grens met ongeveer 10.000 inwoners.
Het ligt in de Oekraïne in de provincie Transcarpathia.
In deze provincie wonen Oekraïners, Russen, Hongaren en zigeuners.
Het kinderziekenhuis in Chop valt samen met een polikliniek en een ziekenhuis voor volwassenen onder één directie.
|
 |
Oekraïne
Landschap
|
Oekraïne, een land gelegen op de grens tussen oost en west, bestaat voornamelijk uit uitgestrekte steppen. Maar het land kent daarnaast een grote variatie aan verschillende landschapstypen. In het westen vinden we de Karpaten. Meer in het midden van het land ligt een groot moerasgebied, de Pripet. Tenslotte is er nog het Krim-gebergte. Deze bergen liggen op het landschapsrijke krim-schiereiland. Door Oekraïne loopt de rivier de Dnipr, bekend van zijn kozakken, van noord dwars door het land naar het zuiden. Om daar uit te monden in de Zwarte Zee. De rivier de Dnipr vindt zijn oorsprong in de Oekraïnse Karpaten. Ook ligt de bekende rivier de Donau (Dunaj) in Oekraïne. Deze rivier, die ondermeer door de steden Wenen. Budapest en Beograd loopt, vormt de grens tussen Oekraïne en Roemenië in het zuiden om ook daar uit te monden in de Zwarte Zee.
|
Klimaat
Oekraïne kent een gematigd landklimaat, met een uitzondering van de zuidkust van het Krim-schiereiland waar een middenlandse zeeklimaat heerst dankzij een beschermende bergrug.
Door het landklimaat kent Oekraïne warme zomers en koude winters. Langs de zwarte zeekust kent men daarnaast koele winters en hete zomers. Tijdens de winter kunnen grote delen van Oekraïne onder een witte laag van sneeuw liggen. Terwijl de zomers zonnig en droog zijn.
Bevolking
Oekraïne kent een veelheid aan etnische groeperingen, waarbij Oekraïers en Russen de meerderheid uitmaken. Na de onafhankelijkheid kon iedereen in Oekraïne de nationaliteit krijgen. De meesten hebben dit ook gedaan. Mensen met een sterke Oekraïnse achtergrond wonen met name in het westerlijk deel en met een sterke Russische achtergrond in het oosterlijk deel. Op de Krim leven nog veel mensen die zich voornamelijk als Russen zien.
Oekraïne kent een hoog opleidingsniveau en relatief veel mensen in de steden hebben een universitaire opleiding genoten. Het is dan ook niet vreemd dat alle mannen en 97% van de vrouwen boven 15 jaar (1989) kunnen lezen en schrijven.
Vaak wordt gezegd dat men de echte Oekraïner pas thuis echt leert kennen. Het is een gastvrij en warm volk. Wanneer u bij een Oekraïener op bezoek gaat, zal u altijd wat te eten of te drinken worden aangeboden. U bent altijd welkom, ook als het eten al klaar is. Er wordt dan voor u een bord voorgezet.
Oekraïne in cijfers
Geografie
| Oppervlakte |
603.700 km2 |
| Landgrenzen |
4.663 km, waarvan:Wit Rusland 891 km, Hongarije 103 km, Moldovïe 939 km, Polen 526 km, Roemenïe 531 km, Russische Federatie 1.576 km en Slowakije 97 km. |
| Kustlijn |
2.782 km |
| Natuurlijke bronnen |
IJzer, kolen, aardgas, olie, zout, sulfaat, grafiet, titanium, magnesium, nikkel, lood, hout en landbouwgrond |
| Hoogste punt |
Hora Hoverla; 2.061 m |
| Laagste punt |
Zwarte zee; 0 m |
| Klimaat |
Gematigd landklimaat met een middelandse zeeklimaat op de zuidelijke kust van de Krim |
Bevolking
| Bevolking (juli 2002) |
48.396.470 (48 mln) |
| Bevolkingsgroei (2002) |
-0.72 % |
| Geboorte (2002) |
9.95 geboortes per 1000 inwoners |
| Sterfte (2002) |
16.4 sterftes per 1000 inwoners |
| Netto migratie (2002) |
-0.42 migranten per 1000 inwoners |
Leeftijdsopbouw
0-14 jaar |
16,8% (mannelijk: 4.147.344, vrouwelijk: 3.970.343) (1,04 man / vrouw) |
| 15-64 jaar |
68,7% (mannelijk: 15.881.821, vrouwelijk: 17.36.172) (0,91 man/vrouw) |
| 65 jaar en ouder |
14,5% (mannelijk: 2.341.885, vrouwelijk: 4.688.905) (0,5 man / vrouw) |
Levensverwachting (2002)
vrouwen |
72,06 jaar |
| mannen |
60,86 jaar |
| gemiddeld |
66,33 jaar |
Etnische groeperingen (2001) |
Oekraïners 77,8%, Russische 17,3%, Witrussiche 0,6%, Moldovische 0,5%, Krim-Tartaren 0,5%, Bulgaren 0,4%, Hongaren 0,3%, Roemenen 0,3%, Polen 0,3%, Joden 0,2, Anderen 1,8% |
Geschiedenis
Het vlakke land van Oekraïne is van oudsher een doorgangsgebied geweest voor volkeren die zich een weg van oost naar west - of andersom - baanden. De opeenvolging van invasies heeft er wellicht toe geleid dat Oekraïne in zijn lange geschiedenis slechts korte perioden van onafhankelijkheid heeft gekend. Vanaf de oudheid tot ver in de Middeleeuwen was het een komen en gaan van stammen en volkeren. De Grieken vestigden zich aan de Krim, de Scythen in de laagvlakten, gevolgd door Sarmatiërs, Gothen, Hunnen, Chazaren, en vele anderen.
In de 10e eeuw ontstond in Oekraïne de eerste Slavische staat, het rijk van Kiev-Roes, die de volgende twee eeuwen de machtigste en grootste staat van Europa zou blijven. Kiev-Roes zou zijn gesticht door de Varangiërs: Noormannen die vanuit Scandinavië de Dvina en de Dnjepr waren afgevaren. Nog steeds wordt er fel gediscussieerd over de vraag, of Kiev-Roes nu de "oer-staat" van de Oekraïners of van de Russen is.
Kiev-Roes kende een schitterende beschaving, vooral nadat vorst Volodimir de Grote in 988 het orthodoxe geloof aannam. Een structurele zwakte van het rijk was echter de gewoonte om het rijk na de dood van de vorst te verdelen onder zijn zonen, waarop vaak rivaliteiten en oorlogen uitbraken. Verzwakt door onderlinge broedertwisten en Mongoolse invallen ging Kiev-Roes op in het Groothertogdom Litouwen, en uiteindelijk in het Pools-Litouwse Gemenebest.
De Oekraïners keerden terug in de 16e eeuw met de opkomst van de kozakken, vrijgevochten vrijbuiters uit de lege zuidelijke vlaktes. De Zaporizja-kozakken vormden een eigen proto-staat die nominaal onder de Poolse koning viel, maar feitelijk vulden ze het vacuüm in tussen Polen, Rusland en het Turkse Rijk, met wie ze wisselende bodgenootschappen aangingen.
In 1648 kwamen de kozakken onder hun hetman Bohdan Chmelnitski in opstand tegen Polen, waarbij ze ook slachtingen aanrichtten onder de joden, die als handlangers van de Poolse grootgrondbezitters werden gezien. Toen de kozakken, na een reeks bliksemslagen tegen het Poolse leger, in het defensief werden gedrongen, sloot Chmelnitski een verbond met Rusland, het verdrag van Perejaslav. Chmelnitski zag dit als een middel om de autonomie onder het gezag van de tsaar te behouden, maar Moskou zag dat anders: het hetmanaat zou in de loop van de volgende eeuw geheel in het Russische rijk worden ingelijfd.
Deze periode staat onder Oekraïense historici bekend als "de vernietiging". De Oekraïners verloren geleidelijk hun autonomie en hun vrijheden en werden onderworpen aan de autocratie van de tsaar. Het Oekraïense territorium van de tsaar werd eind 18e eeuw nog uitgebreid door de Poolse delingen en de verovering van het Krim-khanaat.
Het Oekraïense nationale gevoel leek op sterven na dood, de eigen taal werd verdrongen door het Russisch - vooral toen in de tweede helft van de 19e eeuw publicaties in het Oekraïens botweg verboden werden.
Het is in deze tijd aan de dichter Taras Sjevtsjenko te danken dat het Oekraïens als cultuurtaal behouden bleef
De fakkel werd overgenomen in het West-Oekraïense Galicië, waar onder het bewind van de Oostenrijkse Habsburgers een veel milder klimaat heerste.
De Eerste Wereldoorlog en de revoluties van 1917 brachten de Oekraïners een kortstondige maar chaotische vrijheid. Tussen 1918 en 1921 bestond er een onafhankelijk, maar uiterst instabiel Oekraïne. De Oekraïense Nationale Republiek werd verscheidene malen omver geworpen, door Bolsjevieken en door het Duitse leger, en werd bovendien verzwakt door gevechten van de Witten die de tsaar trouw bleven, rode partizanen, het Poolse leger, de anarchistenbendes van Machno, en loslopende roversbendes… Uiteindelijk riepen de Bolsjevieken eind 1921 de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek uit, die in 1922 opging in de Sovjet-Unie.
Hoewel het communistische bewind niet populair was, kende Sovjet-Oekraïne in de jaren '20 en begin jaren '30 een culturele opbloei, met name door het beleid van Oekraïnisatie die de eigen taal bevorderde ten koste van het Russisch. Stalin maakte daar een eind aan en voerde meedogenloos de collectivisatie van de landbouw door. Daarmee veroorzaakte hij een gruwelijke hongersnood die zeker zeven tot tien miljoen mensen het leven kostte.
Daarop volgden de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, waarbij nog eens zeven miljoen doden vielen en het land volledig verwoest werd. De nazi's behandelden Oekraïense "Untermenschen" als slaven, terwijl hun joodse medeburgers naar de vernietigingskampen werden afgevoerd. Nationalistische partizanen streden zowel tegen het Rode Leger als de nazi's, en ook tegen Poolse nationalistische partizanen. Na de Sovjet-"bevrijding" zetten zij hun hopeloze strijd voort. Mid-jaren '50 had de NKVD (Sovjet-geheime dienst) de laatste verzetshaarden in West-Oekraïne opgeruimd.
De na-oorlogse Sovjettijd stond in het teken van onderdrukking, stagnatie en geleidelijke russificatie. Dissidenten roerden zich in de jaren '60 en '70 maar werden met harde hand de mond gesnoerd. Pas met de glasnost en perestrojka van Sovjetleider Gorbatsjov - en dan nog later dan in andere Sovjetrepublieken - kwam een krachtige nationaal-democratische beweging op, met name in het westen van het land.
Pas met het mislukken van de Sovjetcoup van augustus 1991 koos een deel van het communistische establishment voor een nationale staat. Met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie dat jaar verwierf Oekraïne zijn onafhankelijkheid.
Geld
De munteenheid van Oekraïne heet Hryvnia en is onderverdeeld in kopiyka. Er zijn bankbiljetten van de volgende waarden: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 en 200 hryvnia en munten in de waarden: 1, 2, 5, 10, 25 en 50 kopiyka en 1 hryvnia.
Godsdiensten in Oekraïne
Kiev kan zich met recht de bakermat van het slavisch-orthodoxe geloof noemen. Het was immers vorst Volodimir de Grote die in 988 het orthodoxe geloof aannam, dat daarmee de heersende religie zou worden in Oekraïne, Rusland en Wit-Rusland.
De orthodoxie is nog altijd de heersende religie in Oekraïne, maar zij is ernstig verdeeld. Dat is voor een deel het gevolg van de Russische heerschappij op kerkelijk vlak en de Oekraïense pogingen om zich daarvan los te maken.
In de Sovjettijd was Oekraïne een kerkprovincie van de Russisch-orthodoxe kerk onder de patriarch in Moskou. In 1989 werd de kerkprovincie officieel herdoopt tot Oekraïens-orthodoxe kerk onder het patriarchaat van Moskou.
De toenmalige metropoliet van Kiev, Filaret, legde zich daar niet bij neer en stichtte zijn eigen Oekraïens-orthodoxe kerk-patriarchaat Kiev. Tussen de twee takken woedt een felle machtsstrijd, met name om het beheer van heiligdommen als het befaamde Holenklooster in Kiev. Daarnaast zijn er gelovigen, met name in het gerussificeerde Oost-Oekraïne, die rechtstreeks onder de Russisch-orthodoxe kerk zijn gebleven.
Daarbovenop keerde na de onafhankelijkheid de Autocefale Oekraïens-orthodoxe kerk terug. Dit was een geheel zelfstandige kerk die ontstaan was tijdens de verwarrende jaren na de Oktoberrevolutie onder de kortstondige Oekraïense Nationale republiek van 1918-1921. Deze kerk leefde vooral onder de diaspora voort en is nu de kleinste van de orthodoxe kerken.
Een " semi-orthodoxe " kerk is tenslotte de Grieks-katholieke kerk, ook wel de kerk der Uniaten genoemd. Zij erkennen de leer en het gezag van de paus in Rome, maar volgen de orthodoxe liturgie. Deze kerk ontstond bij de Unie van Brest van 1595 in het westen van Oekraïne, dat toen deel uitmaakte van het koninkrijk Polen. De Uniaten werden zwaar onderdrukt door Stalin nadat hij in 1939 West-Oekraïne op Polen had veroverd, maar sinds de perestrojka zijn zij weer sterk in opkomst - hetgeen weer tot conflicten met de orthodoxen leidde, met name over het beheer van kerken. Het bezoek van paus Johannes Paulus II aan Oekraïne in 1991 zette alle conflicten tussen deze groeperingen weer op scherp.
Minderheden en kleiere geloofsgemeenschappen kunnen hun overtuigingen vrijelijk belijden, krachtens de vrijheid van godsdienst die in de grondwet van 1996 is vastgelegd. De Rooms-katholieke kerk is er vooral voor de Poolse minderheid in het westen en midden van het land. De joodse gemeenschap is al eeuwen in Oekraïne gevestigd en kent ondanks de hoge emigratie een actief cultureel en religieus leven.
Ook de islam maakt al eeuwen deel uit van het godsdienstige spectrum van Oekraïne. De meeste moslims zijn Krim-Tataren, die in 1944 op last van Stalin naar Centraal-Azië zijn gedeporteerd maar sinds het einde van de jaren '80 weer uit ballingschap terugkeren naar de Krim.
Verscheidene protestantse gemeenschappen maken ook al lange tijd deel uit van Oekraïne, zoals de - overwegend Duitse - lutheranen en wederdopers. Andere groeperingen zijn pas na de val van het communisme in Oekraïne actief geworden, zoals de mormonen, baptisten en evangelische bewegingen. Hetzelfde geldt voor niet-christelijke groepen als Buddhisten en Hare Krishna.
Taal
De Oekraïense taal is een slavische taal die gebruik maakt van het cyrillische schrift. Het behoort tot de oost-slavische talen die onderdeel uitmaken van de Indo-Europese taalgroep.
Het Oekraïens kent als kenmerken ondermeer het gebruik van de 'h' als klank en zijn zeven naamvallen. De taal is een echte klanktaal, dit kenmerkt zich door rhytmische klanken in het gebruik.
Bijna 50 miljoen mensen spreken de Oekraïse taal. Hoewel in de moderne geschiedenis de taal werd onderdrukt en zelfs een tijd verboden is geweest, bloeit de taal sinds de onafhankelijkheid weer op. De taal werd levend gehouden door een groep nationalisten, waarvan Taras Shevchenko een van de bekendsten is, en de Diaspora.
Sinds de zelfstandigheid van Oekraïne is de taal aan een nieuwe opmars bezig. Niet alleen is het de officiële taal, ook lijken steeds meer mensen belangstelling te krijgen voor de taal. Inmiddels is het Oekraïens de leertaal op het merendeel van de scholen.
Desondanks is in Oekraïne een taalstrijd gaande, die tussen het Russisch en Oekraïens. Het Russischtalige deel van de bevolking wil het Russisch als officiële taal blijven behouden. Hoewel het Russisch als taal erkend is, is er zelfs diplomatieke bemoeienis vanuit Rusland.
|
|
|
|
|
|
|
